دوشنبه 4 خرداد 1343 / 13 محرم 1384 / 25 مه 1964

1 بازدید

15 خرداد، روز عزاى ملى

آیت‌الله خمینى امروز در پاسخ به تلگرام حجت‌الاسلام حسن لاهوتى درباره سالگرد حادثه 15 خرداد نوشتند: این واقعه عظیم چیزى نیست که بتوانم فراموش کنم. ایشان ضمن تأکید بر اینکه سالروز آن حادثه را عزاى ملى اعلام کرده مجالس سوگوارى نیز برقرار شده بود ابراز امیدوارى کردند که خداوند منتقم، انتقام خون آن مظلومان را خواهد گرفت.[1]

پرسش‌هایى درباره قیام 15 خرداد

«جمعیت علاقه‌مندان به دین و عزت و سعادت مسلمین» در نامه‌اى به آیت‌الله خمینى پرسش‌هایى درباره قیام 15 خرداد و آینده آن مطرح کرده نوشته است: «آیا این اقدامات از روى وظیفه دینى بوده یا نه و در صورت اول آیا به نتیجه نهایى رسیده که دیگر نباید ادامه داد یا نه بلکه هنوز تکلیف باقى است. و اگر به نتیجه نرسیده آیا مورد توجه است که چه چیز موجب شد آن نهضت عظیم بى‌سابقه همه‌جانبه با همان برنامه که حصول نتیجه آن بدون تردید حتمى و قطعى بود به این صورت درآمد و آن همه فداکارى و از خودگذشتگى و از جمله ریخته شدن خون چند هزار نفر افراد با اخلاص و با ایمان وبى‌گناه و بى‌سرپرست ماندن و بیچارگى زنان و اطفال معصوم و بى‌پناه بازماندگان آنها که معلوم نیست مسئول آن کیست، بى‌نتیجه بماند». در ادامه خاطرنشان شده است که «آیا لازم است عنایت شود در صورت بقاى تکلیف که لازمه‌اش ادامه مبارزه است، اشتباه گذشته تکرار نگردد و تصمیمات و اقدامات که مؤثر در اساس دین و مصالح مسلمین است از عنوان سلیقه شخصى و فردى خارج شده با اتحاد و هم‌قدمى آقایان مراجع ایران و نجف انجام گیرد». نویسندگان ناشناس‌نامه تأکید کرده‌اند «آیا فعلاً که مى‌خواهند وانمود کنند توافق حاصل شده (روزنامه اطلاعات، شماره 11355، سه‌شنبه 18/1/43 صفحه دوم ستون اول) نباید تکذیب شود و آیا تصدیق مى‌فرمایید که اگر جریان طورى پیش رود که مردم مأیوس و بدبین شوند، چه لطمه بزرگ جبران‌ناپذیرى به دین و روحانیت و مسلمانان زجردیده وارد خواهد آمد و برعکس، مردم حق خواهند داد به آنهایى که رویه خود را سکوت در همه امور قرار داده همکارى نکرده‌اند».

در پایان نامه یادآور شده است که رونوشتی از این مطالب براى کلیه آقایان مراجع و علماى کشورهاى اسلامى فرستاده شده است.[2]

ساواک در پی عاملان چاپ و توزیع اعلامیه

در پى صدور اعلامیه مشترک حضرات آیات خمینى، نجفى مرعشى، میلانى و طباطبایى قمى و چاپ و توزیع گسترده آن در میان مردم، دفتر ویژه اطلاعات دستور داد تا هرچه زودتر عاملین چاپ و توزیع این اعلامیه شناخته و به شدت تنبیه شوند. به استناد سند اداره کل سوم ساواک، قائم‌مقام رئیس این سازمان هم ساواک تهران را موظف کرده است که هرچه زودتر میزان اعلامیه‌هاى منتشر شده را دقیقاً تعیین و مراتب را گزارش کنند.[3]

حضور آیت‌الله خمینی در مسجد جمکران

ژاندارمرى قم در گزارشى به ساواک این شهر خبر داد که آیت‌الله خمینى امروز بعدازظهر در مسجد صاحب‌الزمان قریه جمکران واقع در ده کیلومترى قم حضور خواهد یافت. لذا به دو نفر از کارمندان رکن دوم هنگ مأموریت داده شد به طور ناشناس در محل حاضر [شده] اقدامات آقاى خمینى را در آن نقطه گزارش دهند.[4]

ساواک در پی کسب اطلاع از برنامه مراجع

منابع نفوذى سازمان اطلاعات و امنیت کشور ـ ساواک ـ در آستانه سالگرد فاجعه پانزدهم خرداد، در شهرهاى قم و مشهد همچنان به کسب اطلاعات و اخبار از بیوت مراجع مشغول‌اند. فرد نفوذى ساواک که چندى پیش با آیت‌الله خمینى و آیت‌الله شریعتمدارى در قم ملاقات کرده بود امروز در مشهد از اوضاع و احوال این شهر و برنامه‌هاى حضرات آیات میلانى و قمى کسب اطلاع کرده گزارش داده است: «روز پنجشنبه دوم محرم وارد مشهد شدم. بدو امر از بعضى آشنایان [از] وضع احوال شهر و چگونگى اوضاع روحانیت و مشاهیر استفسار به عمل آمد. سه نفر آقایان کفایى، سبط آشتیانى و شاهرودى به خارج ایران مسافرت نموده‌اند و آقاى [حسین] سبزوارى، روز اول محرم وارد مشهد شده [است] دو نفر از آقایان که بیشتر مى‌توان احتمال ناراحتى را از ناحیه آنها دانست، آقاى قمى و دیگرى میلانى [هستند] البته وجهه و شخصیت آقاى میلانى نزد مردم مشهد از تمام علماى آنجا برترى دارد و آقاى قمى در ردیف بعد از آقاى میلانى است و هر دو آقایان روضه‌خوانى مفصلى دارند که [به] هر یک در حدود ده هزار نفر جمعیت آمد و رفت دارند». این منبع ساواک ابتدا با سیدمحمدعلى میلانى وارد گفت‌وگو مى‌شود و خود را تازه‌وارد از نجف معرفى مى‌کند. او مى‌نویسد: «از نحوه کلام و بیان بعضى مطالب، کاشف به عمل آمد که مناسبات سرى و علاقه معنوى خیلى قوى با علماى نجف برقرار است واین‌طور فهمیده شد که این مناسبات و انتشارات غالباً به وسیله اشخاص مخصوصى که به طور قاچاق به عراق مى‌روند، مبادله مى‌شود».

وى سپس مى‌افزاید که «تعداد زیادى از نوار» «بیانات آقاى خمینى حاوى مطالب ضاره علیه دولت شاهنشاه ایران که براى اذهان مردمان ساده‌لوح بى‌نهایت مضر و زیان‌آور است» به خارج از کشور فرستاده شده و در شهرستان‌ها نیز توزیع گردیده است.

او که در گزارش ساواک به نامش اشاره‌اى نشده است نمى‌داند که این نوارها همه حاوى یک مطلب بوده یا مطالب متعددى بر روى آنها ضبط شده است.

نفوذى ساواک در ادامه درباره وضعیت و رابطه علماى ایران با نجف مى‌نویسد: این دو [نفر از] آقایان برخلاف بعضى آقایان علما که باطناً دشمنى و رقابت دیرینه دارند، خیلى صمیمى و غالباً همدیگر را ملاقات نموده و از تمام مکنونات و اقدامات محرمانه چه با خارج از ایران و چه با سایر علماى شهرستان‌ها در تماس و با خبر هستند.

وى در پایان تأکید مى‌کند که در مدتى که در حول و حوش علماى مشهد کنجکاوى و بصیرت پیدا نمودم مى‌توان به این نتیجه رسید که اصولاً به واسطه مراقبت و هوشیارى شدیدى که از طرف مأمورین مشهد به عمل مى‌آید، خطر زیان‌بخشى که حائز اهمیت فوق‌العاده باشد متصور نیست فقط از ناحیه این دو شخصیت مرموز که احتمال دسیسه‌بندى و ایجاد روابط با خارج و داخل ایران داده مى‌شود.[5]

فروش رساله و عکس‌هاى آیت‌الله خمینى

فروش رساله و عکس‌هاى آیت‌الله خمینى از جمله موضوعات مهم و مورد توجه مأموران شهربانى است به طورى که در گزارش‌هایى ضمن اعلام آن خواستار کسب دستور درباره نحوه برخورد با فروشندگان و خریداران مى‌باشند. از جمله گزارش امروز شهربانى کرمانشاهان درباره «رسالات توضیح‌المسائل متعلق به آقاى خمینى» حاکى است که سیدمصطفى موسوى «از طرف آقایان ترنجى و على نه‌تیرى و معمار جوشنى و استوار ارتش گلنسایى ساکن شاه‌آباد [غرب] از قم دعوت شده بود... اظهار مى‌دارد رسالات توضیح‌المسائل متعلق به آقاى خمینى را به شیخ محمد امین داده که به فروش برساند»‌.[6]

شهربانى شاهى نیز گزارش کرده است که «محمدى، کتاب‌فروش ساکن شاهى اخیراً تعدادى از عکس[هاى] بزرگ آقاى خمینى که او را مرجع تقلید تشیع معرفى مى‌کند آورده و به مبلغ پنج ریال به فروش مى‌رساند». این شهربانى ضمن ارسال یک قطعه عکس فوق نسبت به فروش این قبیل عکس‌ها کسب دستور نموده است.[7]

حجت‌الاسلام ربانى املشى در زندان قزل‌قلعه

شیخ محمدمهدى ربانى املشى به دستور سرهنگ ستاد سیاوش بهزادى، رئیس شعبه 7 بازپرسى دادستانى ارتش با قرار بازداشت موقت روانه زندان قزل‌قلعه[8] تهران شد. این قرار از سوى تاج‌الدین، معاون دادستان نیز مورد موافقت قرار گرفت.[9]

اعلامیه جامعه سوسیالیست‌هاى نهضت ملى

جامعه سوسیالیست‌هاى نهضت ملى ایران به مناسبت سالگرد واقعه پانزدهم خرداد سال 1342، اطلاعیه‌اى صادر کرد. در این اطلاعیه تظاهرات مردمى آن روز را تظاهراتى اصیل بر ضد دستگاه حاکم دانسته که حکومت آن را به کشتار مردم بى‌سلاح مبدل کرد و کوشید تا رنگ خراب‌کارانه و ارتجاعى به آن بزند.

جامعه سوسیالیست‌ها، روحانیون را رهبرانى شجاع خواند که مردم به ندایشان لبیک گفتند اما دستگاه حاکم آنان را مخالف اصلاحات معرفی کرد. در این اطلاعیه آمده است: پرچم مبارزه را حضرت آیت‌الله خمینى با شهامت به دوش گرفت و رهبرى ایشان به سرعت قبول عامه یافت. جامعه سوسیالیست‌ها ضمن تسلیت به بازماندگان شهداى پانزدهم خرداد، به جامعه روحانیت به خاطر یک سال پایدارى در برابر دستگاه حاکم تبریک گفت.[10]

گزارشی از طبقه بانوان رشت

گزارش داخلى ساواک از رشت حاکى است طبقه بانوان با حجاب و مذهبى که در هر یک از مجالس و تکایاى عزادارى دهه اول محرم چهار پنجم شنوندگان را تشکیل مى‌دادند، روى اعتقادات مذهبى، روحانیون مخالف نظیر آیت‌الله خمینى، شریعتمدارى، نجفى مرعشى، میلانى و مانند اینان را مظلوم دانسته و در عین حال به اتخاذ روش جلوگیرى از بى‌نظمى جارى خوشحال بودند. در این گزارش ادعا شده است که بانوان بى‌حجاب که مردمان تحصیل‌کرده و روشنفکر هستند ضمن استقبال از تضییقات ایجاد شده، در مراسم سال جارى شرکت نکرده‌اند. ساواک رشت تأکید مى‌کند که به طور کلى در آن منطقه نظریه افکار خاصى که بر له و علیه روحانیت مخالف را نشان دهد، مشاهده نشده است.[11]

فعالیت مجدد بازار تهران

بازار تهران پس از چند روز تعطیلى به مناسبت ایام سوگوارى محرم، از امروز فعالیت خود را از سر گرفت ولى در زمینه کالاهاى وارداتى و صادراتى فعالیتى انجام نشد.

به گزارش روزنامه کیهان فعالیت بانک‌ها بویژه بانک‌هاى تجاری در تعطیلات اخیر به طور محسوسى کاهش یافت و براى کالاهاى وارداتى کمتر اقدام به گشایش اعتبار گردید. در این چند روز بازار آزاد ارز فعالیتى نداشت و معاملات عمده‌اى در این زمینه انجام نگرفت. برپایه همین گزارش بازار شهرستان‌ها نیز آرام بود و خرید بیرون‌برها نیز نسبت به ماه گذشته کاهش یافته بود. به گفته یک بازرگان، معمولاً بازار تهران تا اواخر ماه محرم رونقى ندارد و بازار شهرستان‌ها نسبت به بازار تهران آرام‌تر و ساکت‌تر است. وى ابراز امیدوارى کرد که معاملات عمده بازار از اواخر مرداد و اوایل شهریور وارد دوره رونق خود شود.[12]

جلسه نخست‌وزیر در اتاق صنایع و معادن

حسنعلى منصور نخست‌وزیر، عصر امروز به دعوت اتاق صنایع و معادن با ده‌ها تن از صاحبان صنایع، بازرگانان و صاحبان مؤسسات اقتصادى دیدار و گفت‌وگو کرد.

پس از این جلسه که شریف امامى رئیس مجلس سنا و رئیس اتاق صنایع نیز حضور داشت، نخست‌وزیر در جمع خبرنگاران گفت: در حال حاضر برخى از صنایع مشکلاتى دارند که ما آنها را مورد توجه قرار خواهیم داد و حتى‌الامکان مشکلات آنها را برطرف خواهیم ساخت. وى افزود: دولت با اجراى برنامه‌هاى اعتبارى خود به بخش خصوصى صنعتى کمک خواهد کرد و ما قدرت خود را در این راه بیشتر به کار مى‌اندازیم.

وى درباره وضعیت ذوب آهن گفت: تا یک سال دیگر کارهاى ذوب آهن عملاً آغاز مى‌شود و اگر پیشنهادهاى اعتبارى مهمى از خارج برسد و ما با آن موافقت کنیم، آگهى مناقصه ذوب آهن را منتشر نخواهیم کرد ولى در غیر این صورت مشخصات کارخانه مورد احتیاج را در دنیا اعلان خواهیم کرد و به صورت مناقصه، کارخانه ذوب آهن را خریدارى خواهیم نمود.[13]

گران نشدن بلیت سینما

نخست‌وزیر در مورد افزایش قیمت بلیت سینماها گفت: بلیت سینماها گران نخواهد شد و کلیه سینماها همچنان بلیت را به قیمت‌هاى سابق خواهند فروخت. وى افزود: من امروز صبح از آقایان مدیران سینماها خواهش کردم که از گران کردن بلیت سینماها خوددارى کنند و آنان هم به این مسئله توجه کردند.

به گزارش خبرنگار اطلاعات، چون گران شدن بلیت سینماها مورد اعتراض و شکایت مردم قرار گرفته بود، موضوع به اطلاع نخست‌وزیر رسید و به دستور وى با چند تن از رؤساى سندیکاى مدیران سینماها تماس گرفته شد و دولت موفق گردید توافق سینماها را براى تثبیت نرخ بلیت سینماها جلب نماید. یک خواننده روزنامه گفته بود ما گرانى همه چیز را فعلاً که تحمل کرده‌ایم ولى گرانى بلیت سینما را نمى‌توانیم تحمل کنیم چون یک تومان افزایش نرخ براى چهار نفر مى‌شود چهار تومان!

به گفته مسئولان سندیکاى صاحبان سینماها، ده سال است قیمت همه چیز گران شده ولى قیمت بلیت سینما بر همان پایه باقى است. وجود تلویزیون، از تماشاچیان سینماها کاسته است و خرج سینماها نیز افزایش یافته و شهردارى هم فشار مى‌آورد که عوارض را به 30 درصد برساند. ما فعلاً به توصیه نخست‌وزیر دست نگه داشته‌ایم ولى ایشان وعده داده‌اند که این موضوع بررسى شود.

مدیر سینما سعدى هم مى‌گوید: امروز که مردم براى گرفتن بلیت مراجعه مى‌کردند، عده‌اى ناراضى بودند و عده‌اى هم بدون هیچگونه اعتراضى بلیت را به قیمت چهار تومان خریدند. ولى براى سئانس 8 شب دیگر به قیمت جدید بلیت نفروختیم.

براساس تصمیم سندیکاى مدیران سینماها، بلیت لژ امروز به مبلغ 40 ریال براى سینماهاى درجه ممتاز فروخته شد که با تصمیم نخست‌وزیر به قیمت سابق بازگشت.[14]

پیام شاه به پادشاه اردن

عباس آرام وزیر امور خارجه ایران که در اردن به سر مى‌برد، پیام شاه را تسلیم ملک حسین پادشاه اردن کرد.[15] از محتواى این پیام خبرى منتشر نشده است اما خبرگزارى رویتر در خبرى از دیدار آرام با شریف حسین نخست‌وزیر اردن به نقل از شریف حسین نوشته است که امیدوارم وزیر امور خارجه ایران، زیانى را که صهیونیست‌ها با انحراف آب رودخانه به اعراب وارد خواهد کرد، به اطلاع شاه ایران برساند.

وى همچنین ابراز امیدوارى کرده است که به میزان زیان و خساراتى که به ناحق بر اعراب به طور اعم و ساکنان فلسطین به طور اخص وارد آمده پى برده باشید. به گزارش رویتر، آرام نیز تأکید کرده است که آنچه را به رأى‌العین دیده‌ام به عرض شاه و به اطلاع دولت ایران خواهم رساند.[16]

جشن سالروز اعلام استقلال اردن

عصر امروز، منصور و تنى چند از وزیران دولت و سفراى خارجى مقیم تهران در جشن سالروز اعلام استقلال اردن که از طرف اکرم زعیتر سفیر این کشور در تهران ترتیب یافته بود، شرکت کردند.[17]

تحلیل سفر وزیر امور خارجه به اردن

خبرگزارى آلمان در تحلیلى از سفر عباس آرام به اردن نوشت: در حالى که ایستگاه‌هاى رادیویى مصر، حملات شدید خود را علیه دولت ایران ادامه مى‌دهند، وزیر امور خارجه ایران تلاش مى‌کند تا موافقت سایر کشورهاى عربى را نسبت به دیدگاه‌هاى کشورش جلب کند. به نوشته این خبرگزارى، دولت ایران معتقد است که جنگ سرد دائم تهران ـ قاهره، از قاهره سرچشمه مى‌گیرد و تلاش‌هاى کشورهاى دیگر عربى براى میانجى‌گرى بین دو کشور نیز از طرف مصر خنثى شده است و این کشورها اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که ناصر همچنان خیالات دور و دراز خود را تعقیب مى‌کند.

براساس تحلیل خبرگزارى آلمان، توسعه روابط دوستانه ایران و اسرائیل نقش مهمى در اختلافات دو کشور ایران و مصر دارد و ناصر از این دوستى براى هدف‌هاى تبلیغاتى خود بهره‌بردارى کامل مى‌کند. این خبرگزارى به نقل از محافل دولتى ایران نوشته است که ایران به طور کلى دیگر انتظار زیادى از آشتى با قاهره ندارد و مصر یک کشور افریقایى است و تجربه وحدت مصر با سوریه نشان داد که قاهره نقش مهمى در خاورمیانه ندارد. از طرف دیگر وجود اسرائیل حقیقتى است که دوستى آن در آینده نیز براى ایران اهمیت خواهد داشت.

این محافل دولتى همچنین اشاره مى‌کنند که رشته‌هاى روابط ایران و اسرائیل به قدرى مستحکم است که مسئله قطع یا حتى تضعیف آن نمى‌تواند مطرح باشد و به همین سبب روش تبلیغاتى و سیاسى ایران به همان اندازة روش قاهره، خشن خواهد بود.

به گزارش خبرگزارى آلمان، قرار است سه نفرى که گفته مى‌شود در استان خوزستان ایران به عملیات خراب‌کارانه به نفع مصر دست زده‌اند و قبلاً از طرف دادگاه نظامى، محکوم به مرگ شده‌اند، ظرف چند روز آینده اعدام شوند تا عناصر دیگر را که ممکن است تصور کنند مى‌توان در ایران به خاطر هدف‌هاى ناصر عمل کرد، از این امر بازدارد.

محافل دیپلماتیک تهران معتقدند در همان حال که کویت، عربستان، اردن و حتى عراق در مورد ایران و دیدگاه‌هایش تفاهم نشان مى‌دهند، بین امریکا و انگلستان نیز درباره روابط نزدیک‌تر ایران و اسرائیل اختلافاتى وجود داشته است. امریکا با توجه به دوستى امروز مصر و شوروى، ظاهراً مایل نیست اوضاع در خاورمیانه به شکلى درآید که منجر به شناسایى کامل اسرائیل از طرف ایران گردد. در عین حال تمایلات ضدناصرى در محافل غیردولتى ایران نیز آشکار مى‌شود. این خبرگزارى در پایان تحلیل خود آورده است که تمام محافل مطلع در تهران احساس مى‌کنند که تحول آینده در روابط تهران ـ تل‌آویو منجر به تغییر عمده‌اى در وضع خاورمیانه خواهد شد که در همکارى امریکا و انگلستان با منطقه مزبور بى‌تأثیر نخواهد بود.[18]

نخستین واضع واژه انقلاب سفید

 روزنامه اطلاعات امروز مقاله «اصلاحات ارضى و موقوفات عام» به قلم دکتر افشار مدیر مجله آینده را به چاپ رساند که وى در این مقاله ضمن آنکه خود را نخستین واضع واژه انقلاب سفید معرفى کرده یادآور شده است که من بیش از دیگران طرفدار جدى و معتقد «انقلاب سفید» و اصلاحات ارضى و اجتماعى بوده و هستم. زیرا در نوزده سال پیش یعنى در 1324 مقاله‌اى زیر عنوان «انقلاب سفید» در روزنامه داریا منتشر کردم.

وى در توضیح معنى این اصطلاح مى‌نویسد: انقلاب سرخ یعنى انقلاب با خونریزى و تکیه آن بر اصلاحات سیاسى و اجتماعى است. من مى‌خواهم اگر ممکن شود بدون خونریزى به همان نتایج برسیم و به این واسطه آن را هم انقلاب سفید نام نهادم یعنى انقلاب بدون خونریزى.

افشار مى‌نویسد: من از لحاظ مالکیت، مشمول مرحله اول قانون اصلاحات ارضى نبودم زیرا چند سال پیش از آن قانون، قسمت عمده املاک مزروعى خود یعنى متجاوز از 1 میلیون و 100هزار متر از اراضى را با آب و باغ به انضمام رقبات دیگر در شهر رى، تهران، شمیران و یزد براى مصرف در امور خیریه عامه از قبیل بیمارستان، دبستان، کودکستان، پارک ملى، کتابخانه، فرهنگستان، گورستان و غیره بدون بازگشت، وقف مؤبد نموده بى‌آنکه هیچ مزیت مالى براى خود و فرزندان و اخلاف خود اختصاص داده باشم. اکنون هم اگر هنوز قریب نصف همان مقدار ملک مزروعى دارم، درصدد وقف کردن آن بودم که متأسفانه آیین‌نامه جدید اصلاحات ارضى جلو آن را عملاً گرفته است.

نویسنده سپس با ابراز گله از کسانى که به مطالب و اعتراضات وى توجه کافى ننموده‌اند مى‌افزاید: هیچ قانون و آیین‌نامه سودمندى نباید طورى باشد که اگر از یک جهت فایده مى‌رساند از جهت یا جهاتى دیگر زیان‌آور باشد به طور مثال اگر بر صادرات کشور به منظور زیاد کردن درآمد، گمرک ببندند، عایدى مالى براى دولت خواهد داشت اما نتیجه آن مى‌شود که از میزان صادرات بکاهد زیرا کالاى ما نخواهد توانست در بازارهاى خارج با متاع مشابه بیگانه رقابت کند.[19]

دشواری اجرای مرحله دوم اصلاحات ارضی

روزنامه کیهان امروز در حاشیه مصاحبه مطبوعاتى وزیر کشاورزى درباره لایحه آیین‌نامه اجرایى مرحله دوم قانون اصلاحات ارضى، با دقیق و دشوار توصیف کردن اجراى این مرحله نسبت به مرحله اول آن نوشت: در بهار سال 1341 اجراى قانون اصلاحات ارضى دست‌کم براى بسیارى از اشخاص که شعاع دیدشان از نوک بینى‌شان تجاوز نمى‌کند، خیلى دور و کار دشوارى به نظر مى‌رسید. اکنون بعد از دو سال مى‌بینیم که اصلاحات ارضى در مرحله اول با پیروزى درخشانى انجام گردید.

نویسنده مدعى شد، در پایان مرحله اول، دوره نظام ارباب رعیتى خاتمه یافته و از قاموس زندگى اجتماعى ملت ایران محو گردیده است. بعد از آن باید نظام تازه‌اى برقرار کرد که این کار همین اجراى مرحله دوم اصلاحات ارضى است.

به نوشته کیهان و براساس لایحه جدید، حد نصابى براى مالکیت‌هاى فردى تعیین گردیده است که برابر آن، خرده‌مالکان مى‌توانند ملک خود را موافق مقررات قانون اصلاحات ارضى بفروشند یا به کشاورزانى که روى زمین‌هاى آنها کار مى‌کنند، اجاره دهند. در غیر این صورت مى‌توانند عادلانه آن را تقسیم کنند و اگر آن را به وزارت کشاورزى بفروشند، یک سوم بهاى آن را نقد دریافت خواهند کرد و بقیه را به اقساط.[20]

القاب دولت‌هاى اخیر

مجله صبح امروز در شماره این هفته خود به القاب دولت‌هاى اخیر پرداخته مى‌نویسد: اشاره نخست‌وزیر به اینکه دولت در «چهارچوب» برنامه‌هاى توسعه اقتصادى و اجتماعى به کارهاى مملکت رسیدگى مى‌نماید، موجب شده که حسنعلى منصور به عنوان نخست‌وزیر «چهارچوبى» ملقب گردد. دولت دکتر اقبال، دولت کار بود. دولت امینى دولت ورشکستگى، دولت شریف‌امامى دولت تثبیت اقتصادى، دولت علم دولت کلنگى و دولت منصور هم به دولت چهارچوب ملقب گردیده است.[21]

 

پانوشتها:

 

[1]ـ صحیفه امام، ج 1، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378، ص 331.

[2]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینى به روایت اسناد شهربانى، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1383، ص 4 و 482.

[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، تبعید، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1380، ص 14.

[4]ـ امام در آیینه اسناد شهربانى، ج 1، همان، ص 481 و 6 و 485.

[5]ـ آیت‌الله میلانى به روایت اسناد ساواک، ج 2، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1381، ص 35 ـ 33.

[6]ـ امام در آیینه اسناد شهربانى، ج 1، همان، ص 497.

[7]ـ همان، ص 8 و477.

[8]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، آیت‌الله ربانى املشى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 28

[9]ـ همان، ص 21.

[10]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، تبعید، همان، ص 87 و 86.

[11]ـ همان، ص 77.

[12]ـ روزنامه کیهان، ش 6246، 4/3/43، ص 9.

[13]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11395، 5/3/43، ص 15 و 1.

[14]ـ همان، ش 11395، 5/3/43، ص 13 و1.

[15]ـ همان، ش 11395، 5/3/43، ص 16.

[16]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 55، 5/3/43، ص 10 و 9.

[17]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11395، 5/3/43، ص 16.

[18]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 55، 5/3/43، ص 12 و 10.

[19]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11394، 4/3/43، ص 8.

[20]ـ روزنامه کیهان، ش 6246، 4/3/43، ص 9 و 1.

[21]ـ مجله صبح امروز، ش 115، 4/3/43، ص 3.