دوشنبه 10 فروردین 1343 / 15 ذىقعده 1383 / 30 مارس 1964
2 بازدید
صدور حکم مقاومت توسط آیتالله میلانى
آیتالله میلانى امروز در پاسخ به پرسش جمعى از اهالى اصفهان درباره «ادامه مبارزه تا حصول نتیجه قطعى و گرفتن حقوق حقه مسلمین» در شرایط فعلى، آنان را به مقاومت فراخواند. متن پاسخ ایشان بدینشرح است: «قرآن مجید مىفرماید فاستقم کما امرت. مسلمانان باید با خلوص نیّت در مبارزه استقامت داشته و ثابتقدم باشند و هیچگاه خاموشى و فراموشى روا ندارند. امید آنکه به توجّهات حضرت بقیّهاللّهى ارواحنا فداه در این مملکت مذهبى جهات آرامش و آسایش و خیر و صلاح کاملاً فراهم آید».[1]
ادامه دادگاه اعضای نهضت آزادى
امروز نهمین جلسه دادگاه تجدیدنظر متهمان عضو نهضت آزادى برگزار شد. در این جلسه، سرهنگ دکتر بهرهور وکیل مدافع آیتالله سیدمحمود طالقانى، درباره عدم صلاحیت و نقص پرونده سخن گفت و یادآور شد که محاکمه این آقایان نه فقط در ایران بلکه در ممالک بزرگ دنیا با تعجب و حیرت تلقى شده است.[2] وى با اشاره به اینکه قاضى باید فقیه و مجتهد یعنى عالم به احکام باشد و کسانى که مىخواهند به اعمال یک مجتهد رسیدگى کنند باید صلاحیت شرعى داشته باشند، به اصل 71 متمم قانون اساسى استناد کرد که در بخشى از آن آمده است: «... و قضاوت در امور شرعیه با حضور مجتهدین جامعالشرایط است» پس طبق این اصول قانون، باید محکمه شرعیهاى باشد تا به جرم موکل من حضرت آیتالله رسیدگى نماید.[3] سرتیپ علىاصغر مسعودى دیگر وکیل مدافع آیتالله طالقانى نیز درباره سیاسى بودن اتهام، نواقص پرونده، غیرقانونى بودن دادگاه قبلى پس از اعلام «رد دادرسى» و خوددارى متهمین و وکلاى مدافع از پاسخ به کیفرخواست و دفاع از موکلین توضیحات مفصلى داد و در خاتمه، رأى آن دادگاه را مخدوش و غیرقانونى دانست.[4]
سخنان نخستوزیر
حسنعلى منصور نخستوزیر گفت: برنامه کار دولت، تأمین رفاه و آسایش ملت ایران است و اصول و اساس این برنامه در چهارچوب توسعه و بهبود وضع اقتصادى است ولى براى اجراى این برنامه، محتاج مقدورات و زمان هستیم. وى که در محل حزب ایران نوین و در جلسه دید و بازدید عید با هممسلکان حزبىاش سخن مىگفت، مدعى شد ما نه با الفاظ بازى مىکنیم و نه مردم را با وعده وعید دلخوش نگاه مىداریم بلکه برنامه ما طورى است که فقط کار مىکنیم و عمل دولت، معرف خدمت ما خواهد بود، این برنامهها طورى است که بر موفقیت آنها امید فراوان داریم.
وى تأکید کرد: در مورد رفع نواقص قوانین موجود کار و بیمههاى اجتماعى، این امر مورد توجه خاص شخص پادشاه است و سرلوحه کار دولت نیز مطالعه دقیق روى این اصل و تأمین رفاه و آسایش قاطبه مردم است.
منصور در جمع خبرنگاران حاضر در جلسه نیز در پاسخ به پرسشى درباره آزادسازى واردات قند و شکر گفت: این کار در جهت منافع خود مردم است و کار مردم را بهدست خود مردم سپردن از امورى است که این دولت به آن توجه خاص دارد. هدف دولت، تأمین کامل رفاه مردم و برخوردار کردن ملت از آسایش کامل است و در این راه با جدیت اقدام مىکند. وى درباره تشکیلات جدید در دولت یادآور شد که در دو وزارتخانه آب و برق و آبادانى و مسکن که به تازگى تأسیس شده است مشغول تنظیم اساسنامه هستند و دفتر بودجه نیز در سازمان برنامه تشکیل گردیده است.[5]
مصاحبه رئیس مجلس شورای ملی
خبرنگار روزنامه اطلاعات، صبح امروز به دیدار عبدالله ریاضى رئیس مجلس شوراى ملى رفت و با وى گفتوگو کرد. رئیس مجلس در این مصاحبه گفته است: امید همه ما از دنبال کردن کارهاى سیاسى و اجتماعى این بوده است که این انقلاب هرچه زودتر به ثمر برسد و پایه و اساس این انقلاب این است که سطح زندگى مردم بالا برود و چون اکثریت مردم کشاورز هستند، این است که سهم بیشترى در انقلاب دارند و اگر واقعا دولت و نمایندگان در این آرزوى بزرگى که دارند توفیق پیدا کنند و ان شاءالله پیدا هم خواهند کرد، تغییر فاحشى در وضع زندگى اجتماعى، فرهنگى و اقتصادى کلیه طبقات به وجود خواهد آمد. ریاضى درباره وضع زندگى نمایندگان گفت: شب عیدى به بعضى از نمایندگان که احتیاج داشتند مبلغى کمک هزینه پرداخت شد و در آینده هم گاهگاهى این کمک داده خواهد شد. وى افزود: اولین هیئت پارلمانى در سال جدید که اتفاقا اولین هیئت پارلمانى زنان نیز محسوب مىشود بزودى به انگلستان عزیمت مىکند و اعضاى آن عبارتند از: خانمها دکتر مهرانگیز دولتشاهى، نیره ابتهاج سمیعى، دکتر فرخرو پارسا از مجلس شوراى ملى و دکتر شمسالملوک مصاحب از مجلس سنا که ظرف هفته آینده تهران را به قصد لندن ترک مىنمایند.[6]
حذف انحصار واردات قند و شکر
با از بین بردن انحصار واردات و صادرات قند و شکر، از این پس تجار مىتوانند با پرداخت 75/9 ریال حقوق گمرکى و سود بازرگانى و حق انحصار، قند و شکر وارد و ترخیص کنند. به نوشته روزنامه اطلاعات، از این مبلغ 25/1 ریال از بابت حق انحصار، سهم وزارت دارایى است و بقیه جزو درآمد وصولى گمرک خواهد بود. آخرین قیمت خرید شکر توسط وزارت دارایى 1/16 ریال بود که با جمع مخارج فوق به 26 ریال رسید.[7] بدینترتیب با واگذارى واردات قند و شکر به بازرگانان، قند و شکر ارزانتر وارد مىشود. میزان واردات شکر ایران از خارج سالیانه در حدود 350 هزار تن است که با احتساب هفتاد هزار تن تولید کارخانههاى دولتى داخلى و هشتاد هزار تن تولید کارخانههاى غیردولتى، جمعاً مصرف کشور 500 هزار تن قند و شکر مىباشد. با واگذارى واردات قند و شکر به مردم، براى واردات 350 هزار تن شکر از خارج با قیمت (حدود کیلویى شانزده ریال) مزبور، سرمایهاى که مردم باید صرف آن بکنند در حدود 560 میلیون تومان است و دولت از واردات آنها در حدود 75/43 میلیون تومان حق انحصار و 5/297 میلیون تومان حقوق گمرکى و سود بازرگانى خواهد گرفت. بنابراین نوشته، دولت در سال قبل به علت بحران بینالمللى شکر دچار مشکلات زیادى شد و قیمت یکباره از 60 تا 70 دلار به 30 دلار ترقى کرد. این امر باعث شد که دولت در همان اول سال تصمیمات جدیدى بگیرد و قیمت قند و شکر را افزایش دهد.
محمد خسروشاهى، رئیس اتاق بازرگانى تهران نیز در جمع خبرنگاران تأکید کرد که دولت باید به دنبال واگذارى واردات قند و شکر به مردم، معاملات و تجارت کالاهاى انحصارى خود را به تدریج به عهده مردم بگذارد. وى یادآور شد که چون دولت ذخیره کافى شکر دارد، افزایش قیمت آن در صورت صادرات توسط بازرگانان صحیح نیست.[8] خسروشاهى افزوده است اصولاً دولت باید این کار را پایهاى قرار دهد که عموم انحصارات را به نفع گردش کسب و کار مردم لغو کند منتها در کارها نظارت کافى داشته باشد تا از رقابتهاى ناسالم که ممکن است نتیجه آن ایجاد بحرانهایى بشود، جلوگیرى گردد. وى یکى از مظاهر دمکراسى در اقتصاد را سپردن عموم رشتههاى کسب و کار مردم به خود مردم دانست و تأکید کرد که در این راه، عموم کشورهاى مترقى با تجربیات زیاد به نتایج جالبى رسیدهاند چون این عمل، منجر به گردش بیشتر و سالمتر پول و سرمایه در کشور و ایجاد ابتکارات مىشود.[9]
انحلال تشکیلات باربرى دولت
پس از لغو انحصار قند و شکر، تشکیلات باربرى دولت نیز منحل مىشود. به نوشته روزنامه اطلاعات، دولت درنظر دارد تشکیلات حمل و نقل و باربرى با کامیون دولتى را منحل و امور حمل و نقل با کامیون را نیز به مردم واگذار کند. کامیونداران معتقد بودند که دولت در این مورد نه تنها نفعى ندارد بلکه ضرر هنگفتى متحمل مىشود.
بنا بر این گزارش، در مطالعاتى که در حزب ایران نوین به عمل آمده و با بررسیهاى منصور دبیرکل و هویدا قائم مقام دبیر کل حزب ایران نوین، تصمیم گرفته شد که پس از روى کار آمدن دولت حزبى، مسئله حمل و نقل با کامیون دولتى مورد تجدیدنظر قرار گیرد. بیشتر مواد خوراکى نظیر قند، شکر، غله و نان به وسیله کامیون حمل مىشود و طبق گزارش تهیه شده براى دولت، هزینه حمل و نقل با کامیون دولتى دو برابر مخارج حمل آزاد براى دولت تمام مىشود. با انحلال سازمانهاى حمل و نقل با کامیون، کامیونهاى دولتى به فروش خواهد رفت و کالاهاى دولتى با راهآهن یا کامیونهاى غیردولتى حمل خواهد شد. کامیونداران معتقدند که اهمیت قضیه در این است که دولت چقدر کار به آنها رجوع مىکند. هماکنون حدود هزار کامیون دولتى در کار حمل قند و شکر به شهرستانهاى مختلف است و حدود 1500 دستگاه کامیون نفتکش نیز در اختیار شرکت نفت مىباشد.[10]
افزایش درآمد ایران از قرارداد کنسرسیوم
امروز گزارش سالیانه شرکتهاى عامل نفت ایران مربوط به سال 1963 میلادى (1342 ش) منتشر شد. بر اساس این گزارش، تولید نفت خام صادراتى در حوزه قرارداد کنسرسیوم افزایش یافته است که 7/11 درصد بیش از میزان تولید در سال 1962 مىباشد. درآمد ایران از صادرات مواد خام و تصفیه شده نفتى بالغ بر 28 میلیارد و 349 میلیون و 790 هزار ریال یعنى 3/13 درصد بیش از درآمد سال 1962 گردید.
براساس همین گزارش، براى رعایت صرفهجویى، کوششهاى مؤثرى به عمل آمد که هزینه عملیات در کلیه امور کاهش یابد و در مقابل بازده کار افزایش یابد از اینرو ارتقاى کارمندان ایرانى مطابق برنامه در شرکتهاى عامل نفت ایران انجام مىگیرد که بدینترتیب از تعداد کارکنان خارجى کاسته مىشود و بر شمار ایرانیان در مشاغل و مناصب عالى اجرایى در کلیه ادارات افزوده مىگردد.[11]
افزایش درآمد گمرکات کشور
به گفته دکتر کیانپور معاون گمرکى وزارت اقتصاد، درآمد گمرکات کشور در سال 1342 مرتباً رو به افزایش بوده است به طورى که با توجه به رقم پیشبینى سال 1342 در مجموع 2 میلیارد و 540 میلیون ریال اضافه وصول داشته است. وى در جمع خبرنگاران افزود: درآمد گمرکات در سال 1342 به 10 میلیارد و 40 میلیون و 987 هزار ریال رسید و قسمت قابل توجهى از کسر بودجه سال 1342 از همین محل جبران گردید.[12]
خرید اوراق قرضه بانک جهانى
امروز اعلام شد که دولت ایران 2 میلیون دلار از اوراق قرضه بانک جهانى را خریدارى کرده است. به نوشته روزنامه پست تهران، در اواخر سال گذشته، بانک جهانى ترتیب فروش 100 میلیون دلار اوراق قرضه را در خارج از کشور امریکا داد. این موضوع پس از مذاکره با بانکها و مؤسسات خصوصى 29 کشور خارجى عضو بانک جهانى صورت گرفت و در هنگام انتشار این اوراق، ایران نیز در ردیف کشورهاى خریدار اوراق قرضه به حساب آمد و سهمیه ایران در مورد خرید اوراق قرضه، 2 میلیون دلار تعیین گردید.[13]
بررسی دوباره آییننامه بورس سهام و اوراق بهادار
آییننامه بورس سهام و اوراق بهادار که در سال گذشته مورد بررسى 9 بانک قرار گرفته بود در سال جارى دوباره بررسى خواهد شد. به نوشته روزنامه بورس، بانک مرکزى ایران در تهیه و تدوین آییننامه اجرایى بورس، نظریات و مطالعات خود را ادامه خواهد داد و این بانکها، آییننامه مزبور را به صورت کاملترى براى تصویب به هیئت دولت ارسال خواهند کرد. در اواخر سال گذشته نیمى از مواد آییننامه اجرایى مزبور تهیه و تدوین شده بود ولى با تغییر دولت، قرار است مطالعات به صورت کاملتر جریان یابد.[14]
تغییرات در وزارت فرهنگ
موج تغییرات در وزارت فرهنگ از امروز آغاز شد و اکبر شاکرین رئیس سابق اداره کل تربیت معلم و رئیس سابق اداره آموزش بزرگسالان به مدیریت دبیرخانه وزارت فرهنگ و محمدتقى سجادیان مدیرکل سابق کارگزینى به سمت مدیرکل بازرسى و جدلى به ریاست اداره کل دفتر وزارتى منصوب شدند. به گفته یک مقام آگاه در وزارت فرهنگ، تغییرات دیگرى نیز تا چند روز دیگر در این وزارتخانه صورت مىگیرد و عدهاى از مدیران کل و رؤساى بعضى از ادارات تغییر سمت مىدهند.[15]
تبدیل وزارت بهدارى به وزارت بهداشت
بر اساس لایحهاى که در وزارت بهدارى در دست تهیه است و بزودى براى تصویب تقدیم پارلمان خواهد شد، وزارت بهدارى به وزارت بهداشت تغییر نام خواهد یافت. به گفته یک مقام مطلع در وزارت بهدارى، به موجب این لایحه، رؤساى ادارات بهداشت استانها از پزشکان و افرادى برگزیده خواهند شد که کلاسهاى بهداشتى را گذرانده باشند. به نوشته خبرنگار روزنامه اطلاعات، این تغییرات به موازات سپردن کارهاى درمانى به مردم و توسعه امر بهداشت در روستاها انجام مىگیرد.[16]
گزارش وزارت امور خارجه آمریکا درباره کمونیسم
وزارت امور خارجه امریکا در گزارشى به کمیته روابط خارجى مجلس نمایندگان این کشور، کمونیسم را در خاورمیانه شکست خورده خواند. به گزارش آسوشیتدپرس، وزارت امور خارجه امریکا در این گزارش تصریح کرده است اگرچه بعضى نقاط فقیر و کم رشد جهان، اشکالاتى در پیشرو دارد؛ اما جنگ سرد پیروز شده است.
بنا بر این گزارش، امریکا در بزرگترین درگیریهاى خود با شوروى، به خصوص در جریان بحران کوبا، پیروز در آمد و ایالات متحده و متحدینش، وحدت و نیروى نظامى و رشد اقتصادى بیشترى از کشورهاى کمونیستى بهدست آوردهاند. در خاورمیانه، موج جریانات علیه کمونیستها متوجه بوده و کار آنها را به شکست کشانده است. اما در افریقا، کشورهاى کمونیستى دوستان جدیدى پیدا کردهاند و امریکاى لاتین به طور روزافزونى در معرض نفوذ کمونیسم قرار دارد و موارد بسیارى از خرابکارى کمونیستها مشاهده شده است. در این گزارش گفته شده است که امریکا با فرانسه و سایر متحدین خود اختلافاتى دارد. بعضى از این اختلافات در چارچوب «ناتو» است اما متحدین امریکا همچنان به پشتیبانى از سیاستهاى اساسى امریکا ادامه مىدهد. در این گزارش به وضع کمونیستها در ژاپن، هند، اندونزى، مالزى، کشورهاى افریقایى و غیره اشاره شده و نتیجهگیرى شده است که امریکا در جنگ سرد پیروزى بهدست آورده است.[17]
اجلاسیه بهارى اتحادیه بینالمجالس
در غیاب رئیس پارلمان برزیل، اجلاسیه بهارى اتحادیه بینالمجالس به ریاست سناتور ایرانى در سوئیس گشایش یافت. به نوشته روزنامه کیهان، ریاست اجلاسیه بهارى اتحادیه بینالمجالس را که قرار بود راینیرى مازیلى رئیس پارلمان برزیل بر عهده بگیرد، به علت رسیدن وى به مقام ریاست جمهورى موقت برزیل، دکتر احمد متین دفترى سناتور و استاد دانشگاه تهران که به نمایندگى ایران در کنفرانس مزبور شرکت کرده بود، برعهده گرفت.[18]
پانوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، آزادى، ج 5 تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 244.
[2]ـ بازرگان، مهدی، شصت سال خدمت و مقاومت، به کوشش محمد نوید بازرگان، ج 1، تهران، رسا، 1375، ص 9 تا 477.
[3]ـ صفحاتى از تاریخ معاصر ایران، اسناد نهضت آزادى، ج 3، محاکمه سران و فعالین، تهران، نهضت آزادی ایران، 1363، ص 223.
[4]ـ بازرگان، مهدی، همان، ص 480.
[5]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11350، 11/1/43، ص 15 و 1.
[6]ـ همان، ش 11349، 10/1/43، ص 13 و 1.
[7]ـ همان، ص 8.
[8]ـ همان، ص 13 و 1.
[9]ـ روزنامه بورس، ش 642، 11/1/43، ص 2 و 1.
[10]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11349، 10/1/43، ص 13 و 1.
[11]ـ روزنامه بورس، ش 642، 11/1/43، ص 4 و 1.
[12]ـ همان، ش 641، 10/1/43، ص 4 و 1.
[13]ـ روزنامه پست تهران، ش 3148، 11/1/43، ص 5.
[14]ـ روزنامه بورس، ش 641، 10/1/43، ص 1.
[15]ـ روزنامه کیهان، ش 6201، 10/1/43، ص 12.
[16]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11349، 10/1/43، ص 16.
[17]ـ همان، ش 11350، 11/1/43، ص 4.
[18]ـ روزنامه کیهان، ش 6212، 24/1/43، ص 9.
