دوشنبه 6 اسفند 1341 30 رمضان 1382 25 فوریه 1963
10 بازدید
□ تعهد حجتالاسلام شجونی به ساواک
حجتالاسلام شیخ جعفر جوادی شجونی در تعهدنامهای کتبی به ساواک، خود را ملزم کرد که فعالیت سیاسی نکند و بر خلاف نظم، سخنی نگوید. او در این تعهدنامه نوشت که «از این ساعت به بعد مرتکب هیچگونه فعالیت سیاسی نخواهم شد و در منابر و اجتماعات، گفتاری که منجر به اخلال نظم و اهانت به مقامات عالیه باشد، نمیگویم».[i]
□ جبران کسری بودجه
در ساعت 17 جلسة هیئت وزیران به ریاست اسدالله علم، در کاخ نخستوزیری تشکیل شد. در ابتدای جلسه برنامة کنفرانس اقتصادی که قرار است پسفردا در تهران گشایش یابد، به تصویب رسید. سپس لایحة قانونی متمم بودجه که وزارت دارایی پیشنهاد کرده بود، بررسی و تصویب شد. بر اساس این لایحه، علاوه بر اعتبارات قبلی بودجة سال جاری، مبلغ 215/297/177/54 ریال اعتبار جدید در اختیار سازمانهای دولتی قرار میگیرد تا به مصرف مخارج سال جاری خود برسانند. این اعتبار اضافه بر صد میلیون تومانی است که قبلاً به موجب تصویبنامة متمم هیئت دولت به بودجه کل کشور افزوده شده بود.[ii]
□ سخنان وزیر جدید کشور
سیدمهدی پیراسته از جمله وزیران جدید کابینة علم است که در آخرین روز معارفة وزرا به عنوان وزیر کشور به حضور شاه معرفی شد. او در ساعت 9 صبح در وزارت کشور، در جمع رئیس کل شهربانی، فرمانده کل ژاندارمری، شهردار تهران، معاون وزارت کشور، فرماندار تهران، تعدادی از مدیران کل و رؤسای ادارات وزارت کشور حاضر شد و دربارة برنامه و امور وزارت کشور سخن گفت. او در ابتدای سخن، بخشی از وظایف وزارت کشور را متذکر شد. سپس با اشاره به اقداماتی که امسال انجام گرفته است، سال 1341 ش را سال تحول عظیم اجتماعی خواند که با اصول ششگانة رفراندوم وارد مرحلة عمل شده است. پیراسته در پایان سخنانش، به موضوع انتخابات مجلسین (سنا و شورای ملی) پرداخت و افزود که به زودی وزارت کشور دربارة دفاتر ثبتنام و صدور کارت الکترال، آئیننامهای را تهیه خواهد کرد و برای تصویب، به هئیت دولت خواهد فرستاد و پس از آن، انتخابات مجلس شورای ملی و مجلس سنا برگزار میشود.[iii]
□ قانون «از کجا آوردی؟»
جهانگیر تفضلی (وزیر مشاور و سرپرست انتشارات و تبلیغات رادیو) با حضور نمایندگان مطبوعات داخلی و خارجی، کنفرانس مطبوعاتی تشکیل داد. او در ابتدای این جلسه که در ساعت 11:30 برگزار و از تلویزیون هم پخش شد، به قانون «از کجا آوردهای؟» پرداخت و گفت: «در گذشته در این مورد تبلیغهای نادرستی شده که به ضرر مملکت تمام شده، یک عدهای پولهایی را که میتوانند با آن ایجاد کار و فعالیت کنند، پنهان کردند و در حقیقت با این حبس کردن پول، کار خود را حبس کردند». تفضلی در این باره اظهار کرد که «هر کس بهتر است پولش را در رشتههای تولیدی به کار اندازد».[iv] قانون «از کجا آوردهای»؟ را مجلة فکاهی ترقی، موضوع طنز شمارة امروز خود قرار داد و در نوشتهای از زبان حاجی فیروز، مسائل مختلف سیاسی و اجتماعی را به واسطه آن قانون با زبان طنز به نقد کشید. مجلة ترقی اجرای این قانون را فقط مختص کارمندان و کارکنان دونپایه دانست که معمولاً حقوق کافی برای زندگی ندارند. این مجله در ادامة نوشتة خود یادآور شد که رؤسا و افرادی که درآمد خوبی دارند و از راه و روشهای مختلفی پول درمیآورند، از پاسخ دادن به این پرسش که ثروت خود را از چه راهی به دست آوردهای، مصون ماندهاند و هیچ وقت چنین قانونی به سراغ آنان نمیرود.[v]
□ انفجار در شورای فرهنگی آمریکا در شیراز
مقارن ساعت 20 امشب در ساختمان شورای فرهنگی آمریکا در شیراز، انفجار شدیدی روی داد که در آن پنج نفر از دانشجویان زخمی شدند. این انفجار هنگامی روی داد که دانشجویان شورای فرهنگی آمریکا در ساختمان آن شورا (واقع در خیابان زند)، مشغول مطالعه بودند. بر اثر انفجار قسمتی از ساختمان شورا فرو ریخت و پنج دانشجوی مجروح به بیمارستان منتقل شدند.[vi] تاکنون هیچ گروه و فردی مسئولیت این انفجار را به عهده نگرفته است.
□ انتقاد روزنامهها از سیاست اقتصادی دولت
در حالی که به افتتاح کنفرانس اقتصادی دو روزی بیشتر نمانده است، برخی از روزنامهها و نشریات با انتشار مقالههایی، از سیاست اقتصادی دولت انتقاد میکنند. امروز مجلة صبح امروز در سرمقالهای با عنوان «برای بیکاران چه فکری کردهاید؟» مشکلات و معضلات مختلف اقتصادی را مطرح و ضمن آنکه وضعیت اقتصادی کنونی کشور را همراه با بحران ارزیابی کرد، نوشت: «فعلاً مملکت دچار بحران فوقالعادة وسیع اقتصادی است [...]. رفع این بحران به سهولت و یا با تعارف و مجامله عملی نیست». الموتی، نویسندة این مقاله، سپس وظیفة متصدیان و دستگاههای اقتصادی را در این دانست که باید با دقت برنامة کار خود را تهیه و اعلام کنند. او بر این باور است که دولت با اعلام قطعی سیاست اقتصادی و پولی و مالی، میتواند ظرف مدت کوتاهی از عواقب وخیم این بحران بکاهد. او در ادامة مقالة خود هم پرسیده است: «چرا دولت برنامة اقتصادی خود را روشن نمیکند؟ چرا دولت برنامة رفع توسعة بیکاری و ایجاد کار را برای مردم روشن نمیسازد»؟[vii]
چندی پیش روزنامة تایمز مالی، چاپ لندن، مقالهای از اوضاع اقتصادی ایران منتشر ساخت که توجه بسیاری از مجامع اقتصادی و سیاسی را به خود جلب کرد. این مقاله که عنوان «صحنة ایران پیوستگی زیادی به نفت» را داشت و در دوم اسفند ماه سال جاری چاپ شده بود، مسائل اقتصادی ایران را در سال گذشته (1340 ش) و وضعیت و سیاستهای اقتصادی کشور را نابسامان و نامناسب بیان و از جهات مختلفی بررسی کرده است. به دنبال انتشار این مقاله، اردشیر زاهدی، سفیر ایران در لندن، گزارشی برگرفته از این مقاله را امروز به وزارت امور خارجة ایران، به همراه تصویری از این مقاله ارسال کرد.
زاهدی از زبان نویسندة مقاله، آیندة اقتصادی ایران را برای اغلب اقلام مهم صادراتی، مبهم و تاریک دانست و ضمن تشریح وضعیت اقتصادی، مشکلات موجود بر سر راه صادرات ایران را به دو دسته تقسیم کرد: الف) مشکلاتی که رفع آن از وظایف دولت است و باید به وسیله مذاکره با سایر دول برطرف شود. ب) مشکلاتی که رفع آن جنبة داخلی دارد و در صلاحیت دولت و مؤسسات دولتی است.
□ گزارش سفیر ایران در لندن
به نظر سفیر ایران در لندن، چنانچه دولت ایران در حال حاضر برای قبول عضویت پیوسته در بازار مشترک آماده نیست، باید الحاق کشور به آن بازار، در سالهای آینده، مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. او در این موضوع، توجه وزارت امور خارجه را به رویه و روش ترکیه جلب کرده، پیشنهاد داده که به مصلحت دولت ایران است که آن روش را در پیش بگیرد.
زاهدی، نبود حسننیت و بیتوجهی به برخی مسائل و لوازم بازرگانی همانند بستهبندی، استاندارد نبودن کالاها، فقدان راههای ترانزیتی و تبلیغات را از جمله موانعی دانسته که باعث شده است تا صادرات ایران با رکود بسیار مواجه گردد.[viii]
پینوشتها:
[i]. شجونی، جعفر، خاطرات حجت السلام جعفر شجونی، به کوشش علیرضا اسماعیلی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 221.
[ii]. روزنامه کیهان، ش 5885، 8 اسفند 1341، ص 12.
[iii]. روزنامه پست تهران، ش 2856، 6 اسفند 1341، ص 1 و 4.
[iv]. روزنامه بورس، ش 388، 9 اسفند 1341، ص 1.
[v]. مجله ترقی، ش 1050، 6 اسفند 1341، ص 3 و 41.
[vi]. روزنامه کیهان، ش 5885، 8 اسفند 1341، ص 1 و 11.
[vii]. روزنامه صبح امروز، ش 53، 6 اسفند 1341، ص 5.
[viii]. منصوری، جواد، تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 113 و 125.
